پرتال جامع سنت | شبهات آیه ولایت 3 + سند

پرتال جامع سنت

شرحی بر تاریخ تحلیل نشده اسلام

شبهات آیه ولایت 3 + سند

لطفا برای دیدن ادامه مقاله به لینک های زیر رجوع کنید:
شبهات آیه ولایت 1 + سند
شبهات آیه ولایت 2 + سند
شبهات آیه ولایت 4 + سند
شبهات آیه ولایت 5 + سند
طرح شبهه

از اشکالاتی که راجع به آیه ولایت مطرح گردیده این است که ( الذین آمنوا…) جمع و اراده مفرد از آن، خلاف ظاهر است ؛ بنابراین اگر مصداق آیه در خارج  امام علی(علیه السلام) باشد ، این استعمال اگر چه به صورت مجاز اشکال ندارد ؛ اما خلاف اصل است ؛ ازین رو باید گفت آیه تمامى مؤمنان را شامل شده و صفات یادشده ؛ همچون :  اقامه نماز و پرداخت زکات در رکوع ، عنوان عام بوده که شامل همه مؤمنان و یا مهاجران و انصار می‌شود .
فخر رازی در این باره می‌نویسد :
وَحَمْلُ أَلْفَاظِ الْجَمْعِ وَإِنْ جَازَ عَلَى الْوَاحِدِ عَلَى سَبِيلِ التَّعْظِيمِ لَكِنَّهُ مَجَازٌ لَا حَقِيقَةٌ، وَالْأَصْلَ حَمْلُ الْكَلَامِ عَلَى الْحَقِيقَةِ
حمل الفاظ جمع بر فرد واحد بر سبیل تعظیم جائز است اما  این استعمال مجاز است نه حقیقت ، اصل حمل کلام بر حقیقت است .
الرازی الشافعی ، فخر الدین محمد بن عمر التمیمی (متوفای604هـ) ، التفسیر الکبیر أو مفاتیح الغیب ، ج 12 ، ص 30 ،  ناشر : دار الکتب العلمیة - بیروت ، الطبعة : الأولى ، 1421هـ - 2000م .
شبهات آیه ولایت
نقد وبررسی :
الف : در چنین مواردى خداوند متعال ، مى‌خواهد فضیلت و منقبت امام على (علیه السلام) را نشان دهد ؛ چنان که مرسوم است که گاهى براى بزرگداشت یک نفر لفظ جمع به کار مى رود و از یک نفر به صیغه جمع حکایت مى‌کند تا از آن چه انجام داده به بزرگى یاد نموده و دیگران را یه آن عمل تر غیب نماید؛
آلوسی در این باره می‌نویسد :
وذكر علماء العربية أنه يكون لفائدتين: تعظيم الفاعل وأن من أتى بذلك الفعل عظيم الشأن بمنزلة جماعة كقوله تعالى: إِنَّ إِبْراهِيمَ كانَ أُمَّةً [النحل: 12] ليرغب الناس في الإتيان بمثل فعله، وتعظيم الفعل أيضا حتى أن فعله سجية لكل مؤمن، وهذه نكتة سرية تعتبر في كل مكان بما يليق به.
علمای عربیه برای این کار دوفائده را ذکر نموده اند .
1. تعظیم فاعل برای این که این فعل مهم را انجام داده است ، همان گونه که خداوند در حق ابراهیم فرمود : بدرستی ابراهیم یک امة بود . بخاطر ترغیب مردم در انجام مثل این عمل.
2- بزرک جلوه قرار دادن فعل تا این عمل او الگو برای همه مومنین باشد ...

الآلوسی البغدادی ، العلامة أبی الفضل شهاب الدین السید محمود (متوفای1270هـ) ، روح المعانی فی تفسیر القرآن العظیم والسبع المثانی ، ج 6، ص168 ،  ناشر : دار إحیاء التراث العربی – بیروت .
شبهات آیه ولایت
زمخشرى نیز در این باره می نویسد :
ليرغب الناس في مثل فعله فينالوا مثل ثوابه، ولينبه على أن سجية المؤمنين يجب أن تكون على هذه الغاية من الحرص على البرّ والإحسان وتفقد الفقراء، حتى إن لزهم أمر لا يقبل التأخير وهم في الصلاة، لم يؤخروه إلى الفراغ منها.
این که در چنین مواردى لفظ جمع آورده مى شود به این جهت است که بقیّه مردم به انجام دادن این کار تشویق شوند و توجه مردم را به این نکته معطوف سازد که مؤمن باید تا این حدّ به احسان به فقرا و بیچارگان حریص باشد که حتى در حال نماز از کمک رسانى و احسان به مستمندان غافل نشود، و این چیزى است که از تمامى مؤمنان خواسته شده است. به همین جهت این آیه به صورت لفظ جمع آمده است .
الكشاف عن حقائق غوامض التنزيل ج1 ص649 المؤلف: أبو القاسم محمود بن عمرو بن أحمد، الزمخشري جار الله (المتوفى: 538هـ)، الناشر: دار الكتاب العربي - بيروت، الطبعة: الثالثة - 1407 هـ، عدد الأجزاء: 4.
ب : در قرآن استعمال صیغه جمع واراده فرد به کار رفته که در اینجا نمونه هایى از آن را ذکر مى کنیم :
1. « الَّذِینَ قَالُواْ إِنَّ اللَّهَ فَقِیرٌ وَنَحْنُ أَغْنِیَآءُ »  آل عمران آیه181 . آنها که گفتند : « خدا فقیر است ، و ما بى نیازیم ».  گوینده این کلام حیى بن أخطب است . عکرمه و سدّى و مقاتل و محمّد بن اسحاق گفته اند : او فِنْحاص بن عازوراء است.
ابن کثیر روایتی را نقل می کند که این آیه درباره فِنحاص یهودی نازل گردیده است :
وَقَالَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَاقَ: حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي مُحَمَّدٍ، عَنْ عِكْرمة أَنَّهُ حَدَّثَهُ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ، قَالَ: دَخَلَ أَبُو بَكْرٍ الصِّدِّيقُ، رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ، بَيْتَ الْمِدْرَاسِ، فَوَجَدَ مِنْ يَهُودَ أُنَاسًا كَثِيرًا قَدِ اجْتَمَعُوا إِلَى رَجُلٍ مِنْهُمْ يُقَالُ لَهُ: فِنْحَاص وَكَانَ مِنْ عُلَمَائِهِمْ وَأَحْبَارِهِمْ، وَمَعَهُ حَبْرٌ يُقَالُ لَهُ: أَشْيَعَ. فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ: وَيْحَكَ يَا فِنْحَاص اتَّقِ اللَّهَ وَأَسْلِمْ، فَوَاللَّهِ إِنَّكَ لَتَعْلَمُ أَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ، قَدْ جَاءَكُمْ بِالْحَقِّ مِنْ عِنْدِهِ، تَجِدُونَهُ مَكْتُوبًا عِنْدَكُمْ فِي التَّوْرَاةِ وَالْإِنْجِيلِ، فَقَالَ فِنْحَاصُ: وَاللَّهِ -يَا أَبَا بَكْرٍ-مَا بِنَا إِلَى اللَّهِ مِنْ حَاجَةٍ مِنْ فَقْرٍ، وَإِنَّهُ إِلَيْنَا لَفَقِيرٌ. مَا نَتَضَرَّعُ إِلَيْهِ كَمَا يَتَضَرَّعُ إِلَيْنَا، وَإِنَّا عَنْهُ لَأَغْنِيَاءُ، وَلَوْ كَانَ عَنَّا غَنِيًّا مَا اسْتَقْرَضَ مِنَّا كَمَا يَزْعُمُ صَاحِبُكُمْ، يَنْهَاكُمْ عَنِ الرِّبَا ويُعْطناه وَلَوْ كَانَ غَنِيًّا مَا أَعْطَانَا الرِّبَا فَغَضِبَ أَبُو بَكْرٍ، رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ، فَضَرَبَ وَجْهَ فِنْحَاص ضَرْبًا شَدِيدًا، وَقَالَ: وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ، لَوْلَا الَّذِي بَيْنَنَا وَبَيْنَكَ مِنَ الْعَهْدِ لَضَرَبْتُ عُنُقَكَ يَا عَدُوَّ اللَّهِ، فَاكْذبونا مَا اسْتَطَعْتُمْ إِنْ كُنْتُمْ صَادِقِينَ، فَذَهَبَ فِنْحَاصُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ: أَبْصِرْ مَا صَنَعَ بِي صَاحِبُكَ. فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِأَبِي بَكْرٍ: "مَا حَمَلَكَ عَلَى مَا صَنَعْت؟ " فَقَالَ: يَا رَسُولَ اللَّهِ، إِنَّ عَدُوَّ اللَّهِ قَدْ قَالَ قَوْلًا عَظِيمًا، زعَم أَنَّ اللَّهَ فَقِيرٌ وَأَنَّهُمْ عَنْهُ أَغْنِيَاءُ، فَلَمَّا قَالَ ذَلِكَ غَضبْتُ لِلَّهِ مِمَّا قَالَ، فَضَرَبْتُ وَجْهَهُ فجَحَد ذَلِكَ فِنْحَاصُ وَقَالَ: مَا قلتُ ذَلِكَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ فِيمَا قَالَ فِنْحَاصُ رَدًّا عَلَيْهِ وَتَصْدِيقًا لِأَبِي بَكْرٍ: {لَقَدْ سَمِعَ اللَّهُ قَوْلَ الَّذِينَ قَالُوا إِنَّ اللَّهَ فَقِيرٌ وَنَحْنُ أَغْنِيَاءُ} الْآيَةَ. رَوَاهُ ابْنُ أَبِي حَاتِمٍ.
الحمیری المعافری ، عبد الملک بن هشام بن أیوب أبو محمد (متوفای213هـ) ، السیرة النبویة ، ج 3   ص 96 ، تحقیق طه عبد الرءوف سعد ، ناشر : دار الجیل ، الطبعة : الأولى ، بیروت – 1411هـ ؛رک : الطبری ، محمد بن جریر بن یزید بن خالد أبو جعفر (الوفاة: 310 )، جامع البیان عن تأویل آی القرآن، ج 4   ص 194 ،دار النشر : دار الفکر - بیروت - 1405القرشی الدمشقی ، إسماعیل بن عمر بن کثیر أبو الفداء (متوفای774هـ) ، تفسیر القرآن العظیم ، ج 1 ، ص 434 ،  ناشر : دار الفکر - بیروت – 1401هـ .الأنصاری القرطبی ، أبو عبد الله محمد بن أحمد (متوفای671هـ) ، الجامع لأحکام القرآن ، ج 4 ، ص 294-187 ،  ناشر : دار الشعب – القاهرة .
 2 .  لایَنْهَاکُمُ اللَّهُ عَنِ الَّذِینَ لَمْ یُقَاتِلُوکُمْ فِى الدِّینِ وَلَمْ یُخْرِجُوکُم مِّن دِیَارِکُمْ . ممتحنه آيه8 . خدا شما را از نیکى کردن و رعایت عدالت نسبت به کسانى که در راه دین با شما پیکار نکردند و از خانه و دیارتان بیرون نراند ند نهى نمى کند .
مراد از صیغه جمع (الذین و...) قبیلة مادر زن ابوبکر است.
حدثنا عبد اللَّهِ حدثنی أبی ثنا عَارِمٌ قال ثنا عبد اللَّهِ بن الْمُبَارَکِ قال ثنا مُصْعَبُ بن ثَابِتٍ قال ثنا عَامِرُ بن عبد اللَّهِ بن الزُّبَیْرِ عن أبیه قال قَدِمَتْ قبیلة ابْنَةُ عبد الْعُزَّى بن عبد أَسْعَدَ من بَنِى مَالِکِ بن حَسَلٍ على ابْنَتِهَا أَسْمَاءَ ابْنَةِ أبی بَکْرٍ بِهَدَایَا ضِبَابٍ وَأَقِطٍ وَسَمْنٍ وَهِىَ مُشْرِکَةٌ فَأَبَتْ أَسْمَاءُ ان تَقْبَلَ هَدِیَّتَهَا وَتُدْخِلَهَا بَیْتَهَا فَسَأَلَتْ عَائِشَةُ النبی ’ فَأَنْزَلَ الله عز وجل ) لاَ یَنْهَاکُمُ الله عَنِ الَّذِینَ لم یُقَاتِلُوکُمْ فی الدِّینِ ( إلى آخِرِ الآیَةِ فَأَمَرَهَا ان تَقْبَلَ هَدِیَّتَهَا وان تُدْخِلَهَا بَیْتَهَا.
الشیبانی ، أحمد بن حنبل أبو عبدالله (متوفای241هـ) ، مسند أحمد بن حنبل، ج4 ص4، ح 16156 ، ناشر : مؤسسة قرطبة – مصر.
ذِكْرُ مَنْ قَالَ ذَلِكَ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الْأَنْمَاطِيُّ، قَالَ: ثنا هَارُونُ بْنُ مَعْرُوفٍ، قَالَ: ثنا بِشْرُ بْنُ السَّرِيِّ، قَالَ: ثنا مُصْعَبُ بْنُ ثَابِتٍ، عَنْ عَمِّهِ عَامِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ: نَزَلَتْ فِي أَسْمَاءَ بِنْتِ أَبِي بَكْرٍ، وَكَانَتْ لَهَا أُمٌّ فِي الْجَاهِلِيَّةِ يُقَالَ لَهَا قُتَيْلَةُ ابْنَةُ عَبْدِ الْعُزَّى، فَأَتَتْهَا بِهَدَايَا وَصِنَابٍ وَأَقِطٍ وَسَمْنٍ، فَقَالَتْ: لَا أَقْبَلُ لَكِ هَدِيَّةً، وَلَا تُدْخِلِي عَلَيَّ حَتَّى يَأْذَنَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَتْ ذَلِكَ عَائِشَةُ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَأَنْزَلَ اللَّهُ {لَا يَنْهَاكُمُ اللَّهُ عَنِ الَّذِينَ لَمْ يُقَاتِلُوكُمْ فِي الدِّينِ} [الممتحنة: 8] إِلَى قَوْلِهِ: {الْمُقْسِطِينَ} [الممتحنة: 8] .
الطبری ، محمد بن جریر بن یزید بن خالد أبو جعفر( الوفاة: 310 ) ، جامع البیان عن تأویل آی القرآن ،  ج، ص 66، دار النشر : دار الفکر - بیروت - 1405
این آیه درباره اسماء دختر ابوبکر نازل شده است و شأن نزول آن این است که قتیله مادر اسماء که دختر عبد العزّى و مشرک بود به مدینه آمده ، هدایایى را براى او آورد ولى اسماء به او گفت : تا از پیامبر خدا ( صلى الله علیه وآله ) اجازه نگیرم ، نه هدیه ها را مى پذیرم و نه اجازه ورود به خانه ام را مى دهم آنگاه خدمت پیامبر خدا رسیده و مسأله را مطرح کرد ، به دنبال آن خداوند این آیه را نازل فرمود و پیامبر خدا نیز دستور داد که او را به خانه برده هدایاى او را بپذیرد و در حق او خوبى کرده و او را احترام نماید . این حدیث را بخارى و مسلم و احمد و ابن جریر و ابو حاتم نقل کرده اند.
حدثنا عُبَیْدُ بن إِسْمَاعِیلَ حدثنا أبو أُسَامَةَ عن هِشَامٍ عن أبیه عن أَسْمَاءَ بِنْتِ أبی بَکْرٍ رضی الله عنهما قالت قَدِمَتْ عَلَیَّ أُمِّی وَهِیَ مُشْرِکَةٌ فی عَهْدِ رسول اللَّهِ صلى الله علیه وسلم فَاسْتَفْتَیْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله علیه وسلم قلت إن أمی قدمت وَهِیَ رَاغِبَةٌ أَفَأَصِلُ أُمِّی قال نعم صِلِی أُمَّکِ.
البخاری الجعفی ، محمد بن إسماعیل أبو عبدالله (متوفای256هـ) ، صحیح البخاری  ج 2  ص 924  ح 2477  ، تحقیق د. مصطفى دیب البغا ، ناشر : دار ابن کثیر ، الیمامة - بیروت ، الطبعة : الثالثة ، 1407 – 1987؛رک : النیسابوری ، مسلم بن الحجاج أبو الحسین القشیری (متوفای261هـ) ، صحیح مسلم ، ج 2، ص 391 ، ح 50 ، کتاب الزکاة ، تحقیق : محمد فؤاد عبد الباقی ، ناشر : دار إحیاء التراث العربی – بیروتالشیبانی ، أحمد بن حنبل أبو عبدالله (متوفای241هـ) ، مسند أحمد بن حنبل ، ج 7 ، ص 483 ، ح 26375، ناشر : مؤسسة قرطبة – مصر .القرشی الدمشقی ، إسماعیل بن عمر بن کثیر أبو الفداء (متوفای774هـ) ، تفسیر القرآن العظیم ، ج 4 ، ص 349 ،  ناشر : دار الفکر - بیروت – 1401هـ
3. ( الَّذِینَ قَالَ لَهُمُ النَّاسُ إِنَّ النَّاسَ قَدْ جَمَعُواْ لَکُمْ آل عمران أيه 173 اینها کسانى بودند که (بعضى از ) مردم ، به آنان گفتند : « مردم  ( لشکر دشمن ) براى (حمله به) آمده اند . . .»
مراد از کلمه (الناس) عبد القیس است.
خازنی درباره مصداق  « الناس» می نویسد :
أنه نعيم بن مسعود الأشجعي فيكون اللفظ عاما أريد به الخاص وإنما جاز إطلاق لفظ الناس على الإنسان الواحد لأن ذلك الواحد إذا فعل فعلا أو قال قولا ورضي به غيره حسن إضافة ذلك الفعل والقول إلى الجماعة وإن كان الفاعل واحدا فهو كقوله تعالى: وَإِذْ قَتَلْتُمْ نَفْساً والقاتل واحد والوجه الثاني أن المراد بالناس الركب من عبد القيس قاله ابن عباس ومحمد بن إسحاق.
البغدادی الشهیر بالخازن ، أبو الحسن علاء الدین علی بن محمد بن إبراهیم بن عمر الشیحی (678 - 741هـ، 1280 - 1341م).، تفسیر الخازن المسمى لباب التأویل فی معانی التنزیل ، ج1، ص 453 ، ناشر : دار الفکر - بیروت / لبنان  - 1399هـ ـ 1979م .
أَنَّ هَذَا الْقَائِلَ هُوَ نُعَيْمُ بْنُ مَسْعُودٍ كَمَا ذَكَرْنَاهُ فِي سَبَبِ نُزُولِ هَذِهِ الْآيَةِ، وَإِنَّمَا جَازَ إِطْلَاقُ لَفْظِ النَّاسِ عَلَى الْإِنْسَانِ الْوَاحِدِ
الرازی الشافعی ، فخر الدین محمد بن عمر التمیمی (متوفای604هـ) ، التفسیر الکبیر أو مفاتیح الغیب ، ج 9 ، ص 81،  ناشر : دار الکتب العلمیة - بیروت ، الطبعة : الأولى ، 1421هـ - 2000م.
فَقَالَ مُجَاهِدٌ وَمُقَاتِلٌ وَعِكْرِمَةُ وَالْكَلْبِيُّ: هُوَ نُعَيْمُ بْنُ مَسْعُودٍ الْأَشْجَعِيُّ. وَاللَّفْظُ عَامٌّ وَمَعْنَاهُ خَاصٌّ
مجاهد ومقاتل وعکرمه والکلبی  گفته اند : مراد نعیم بن مسعود الأشجعی است لفظ « ناس» عام است ، ولى فردى خاصّ از آن اراده شده است .
الأنصاری القرطبی ، أبو عبد الله محمد بن أحمد ( متوفای671هـ )، الجامع لأحکام القرآن ، ج4 ص279،  ناشر : دار الشعب – القاهرة .رک : القرشی الدمشقی، إسماعیل بن عمر بن کثیر أبو الفداء (متوفای774هـ)، تفسیر القرآن العظیم ، ج1 ، ص430،  ناشر : دار الفکر - بیروت – 1401هـ .البغدادی الشهیر بالخازن ، علاء الدین علی بن محمد بن إبراهیم (متوفای725هـ ) ، تفسیر الخازن المسمى لباب التأویل فی معانی التنزیل ، ج1 ، ص306-318  ، ناشر : دار الفکر - بیروت / لبنان  - 1399هـ ـ 1979م
در آیه مباهله از حضرت زهراعلیها السلام به « نساء» و از حضرت علی‏ علیه السلام به « انفس » به جهت تعظیم امر آن دو تعبیر کرده است . آنجا که می‏فرماید: فَمَنْ حَاجَّکَ فِیهِ مِنْ بَعْدِ ما جاءَکَ مِنَ الْعِلْمِ فَقُلْ تَعالَوْا نَدْعُ أَبْناءَنا وَأَبْناءَکُمْ وَنِساءَنا وَنِساءَکُمْ وَأَنْفُسَنا وَأَنْفُسَکُمْ ثُمَّ نَبْتَهِلْ فَنَجْعَلْ لَعْنَتَ اللَّهِ عَلَی الْکاذِبِینَ آل عمران آیه61 . پس هر کس با تو درباره او ( عیسى مسیح علیه السّلام ) پس از آنکه تو را علم آمده محاجّه و ستیز کند ، بگو : بیایید ما پسرانمان را و شما پسرانتان را و ما زنانمان را و شما زنانتان را و ما خودمان را و شما خودتان را ( کسانى را که مانند جان ماست ) فرا خوانیم ، آن گاه به یکدیگر نفرین کنیم ، پس لعنت خدا را بر دروغگویان قرار دهیم .مراد از انفسنا حضرت علی علیه السلام و مراد از نساءنا حضر زهراسلام الله علیها است.
 
ج- طبرسی می‏گوید :
ان النکتة فی إطلاق لفظ الجمع على أمیر المؤمنین تفخیمه وتعظیمه ، وذلک أن أهل اللغة یعبرون بلفظ الجمع عن الواحد على سبیل التعظیم ( قال ) : وذلک أشهر فی کلامهم من أن یحتاج إلى الاستدلال علیه.
نکته در اطلاق جمع، تعظیم امیرالمؤمنین است، همان‏گونه که رسول خداصلی الله علیه وآله در روز خندق فرمود: تمام ایمان در مقابل تمام شرک قرار گرفت.
الطبرسی ، أمین الاسلام أبی علی الفضل بن الحسن ، مجمع البیان : ج3 - 4 ص 211، منشورات مؤسسة الأعلمی للمطبوعات بیروت - لبنان ص ب : 7120 الطبعة الأولى
د : شرف الدین عاملی‏ رحمه الله می‏نویسد:
عندی فی ذلک نکتة ألطف وأدق ، وهی أنه إنما أتى بعبارة الجمع دون عبارة المفرد بقیا منه تعالى على کثیر من الناس ، فإن شانئی علی وأعداء بنی هاشم وسائر المنافقین وأهل الحسد والتنافس ، لا یطیقون أن یسمعوها بصیغة المفرد ، إذ لا یبقى لهم حینئذ مطمع فی تمویه ، ولا ملتمس فی التضلیل فیکون منهم - بسبب یأسهم - حینئذ ما تخشى عواقبه على الاسلام ، فجاءت الآیة بصیغة الجمع مع کونها للمفرد اتقاء من معرتهم .
نزد من در مورد تعبیر به جمع نکته ‏ای لطیف‏ تر و دقیق‏ تر است ، و آن این‏که : خداوند تعبیر به جمع آورد نه مفرد به جهت ملاحظه حال بسیاری از مردم ؛ زیرا دشمنان علی‏علیه السلام و بنی هاشم از منافقین و اهل حسد هرگز طاقت ندارند که فضیلت حضرت را به صورت مفرد بشنوند ؛ زیرا در این صورت در آن طمع کرده و دست به اقدامی خواهند زد که عواقب خطرناکی بر اسلام خواهد داشت . آری بعد از آن، نصوص یکی پس از دیگری و به عبارات مختلف و در مقامات گوناگون از جانب رسول خداصلی الله علیه وآله رسید و با آن‏ها امر ولایت امیر المؤمنین ‏علیه السلام را تدریجاً گسترش داد، تا آن‏که دین را کامل کرده و نعمت را بر مردم تمام نمود، و این برنامه مطابق با عادت حکما در تبلیغ مردم به چیزی است که برای آن‏ها مشقّت دارد .
شرف الدین الموسوی عاملی ، عبدالحسین  (1290-1377ه) ،المراجعات ، ص 263، الناشر : مرکز الطباعة و النشر للمجمع العالمی لأهل البیت علیهم السلام ‌‍‌، الطبعة الثانیة :1426ه ق
حاصل آنکه استعمال جمع و اراده مفرد از نظر لغت و اصطلاح هیج محذوری ندارد؛ بلکه در این آیه اراده همه مؤمنان ممکن نیست اراده شده باشند ؛ زیرا در آن صورت مفاد آیه چنین خواهد شد :‌ اى کسانى که ایمان آورده اید ، ولی شما خدا و رسول و کسانى هستند که ایمان آورده‌اند.بنابراین همان کسانى ولی خواهند بود که ولی براى ایشان تعیین شده است و به اصطلاح اتّحاد مولی و مولی علیه پیش خواهد آمد که این ممکن نیست . به عبارت دیگر ، لازم خواهد آمد که هر کس ولی خویش باشد و این محال است .
شبهه سوم : استعمال لفظ جمع و اراده مفرد مجاز، خلاف اصل است
فخر رازی می‏گوید :
وَحَمْلُ أَلْفَاظِ الْجَمْعِ وَإِنْ جَازَ عَلَى الْوَاحِدِ عَلَى سَبِيلِ التَّعْظِيمِ لَكِنَّهُ مَجَازٌ لَا حَقِيقَةٌ، وَالْأَصْلَ حَمْلُ الْكَلَامِ عَلَى الْحَقِيقَةِ
هر چند حمل لفظ جمع بر واحد، برای تعظیم روا است ؛ ولی مجاز است و نیاز به دلیل دارد.
الرازی الشافعی ، فخر الدین محمد بن عمر التمیمی (متوفای604هـ) ، التفسیر الکبیر أو مفاتیح الغیب ، ج 12، ص5 2،  ناشر : دار الکتب العلمیة - بیروت ، الطبعة : الأولى ، 1421هـ 2000م .
آلوسی نیز می‏گوید:
والعبرة لعموم اللفظ لالخصوص السبب کما اتفق علیه الفریقان فمفاد الآیة حینئذ حصر الولایة العامة لرجال متعددین یدخل فیهم الأمیر کرم الله تعالى وجهه وحمل العام على الخاص خلاف الأصل لایصح ارتکابه بغیر ضرورة ولاضرورة .
لفظ جمع برای عموم است... و فریقین بر این که باید عموم لفظ را پیروی کرد نه خصوص سبب را، اتفاق نظر دارند . و حمل عام بر خاص خلاف اصل است و در غیر ضرورت به کار نمی‏رود....
الآ لوسی البغدادی ، العلامة أبی الفضل شهاب الدین السید محمود (متوفای1270هـ ، روح المعانی فی تفسیر القرآن العظیم والسبع المثانی ، ج 6، ص 168،دار النشر : دار إحیاء التراث العربی - بیروت
نقد و بررسی
اوّلاً : در جایی که به کار برده شدن جمع در معنای مفرد استعمال مجازی است که استعمال لفظ جمع در مفهوم واحد باشد ؛ ولی در موردی که لفظ جمع در معنای خودش به کار می‏‌رود ؛ ولی در خارج فقط بر یک مصداق تطبیق می‏شود ، این استعمال مجازی نخواهد بود .به تعبیر دیگر : میان مصداق خارجی مفهوم لفظ با معنای آن تفاوت است و حقیقت و مجاز در محور استعمال لفظ در مفهوم و معنا است نه در تطبیق با مصداق خارج . و مورد بحث ما از نوع دوم است و قرآن کریم در موارد متعدّدی - برای تشویق یا تنبیه - آن را به کار برده است.
ثانیاً : نادیده گرفتن شأن نزول آیات و توجه نمودن به ظاهر لفظ ؛ همان گونه که آلوسی در روح المعانی مطرح کرده ، از دو حال خارج نیست :
1. یا باید به هیچ شأن نزولی از آیات توجه و ترتیب اثر داده نشود ، این بر خلاف قواعد تفسیر بوده و با مبنای فرقین سازگاری ندارد ؛
2 . یا در این مورد از سبب و شأن نزول دست بر داریم که ترجیح بدون مرجح است .شبهه چهارم : دادن انگشتر در نماز با حضور قلب منافات دارد
طرح شبهه
یکی از شبهات که همواره راجع به آیه ولایت و امامت علی (علیه السلام) مطرح گریده این است که دادن ذکات مستحبی در هنگام نماز با خشوع و عبادت نمی‌سازد ؛‌ آن هم در حق کسی مثل امام علی علیه السلام که در هنگام نماز غرق در ذکر و یاد خدا و از همه چیز بریده و رهاشده بوده است .
فخر رازی می‌نویسد :
وهو أَنَّ اللَّائِقَ بِعَلِيٍّ عَلَيْهِ السَّلَامُ أَنْ يَكُونَ مُسْتَغْرِقَ الْقَلْبِ بِذِكْرِ اللَّه حَالَ مَا يَكُونُ فِي الصَّلَاةِ، وَالظَّاهِرُ أَنَّ مَنْ كَانَ كَذَلِكَ فَإِنَّهُ لَا يَتَفَرَّغُ لِاسْتِمَاعِ كَلَامِ الْغَيْرِ وَلِفَهْمِهِ، وَلِهَذَا قَالَ تَعَالَى: الَّذِينَ يَذْكُرُونَ اللَّهَ قِياماً وَقُعُوداً/ وَعَلى جُنُوبِهِمْ وَيَتَفَكَّرُونَ فِي خَلْقِ السَّماواتِ وَالْأَرْضِ [آلِ عِمْرَانَ: 191] وَمَنْ كَانَ قَلْبُهُ مُسْتَغْرِقًا فِي الْفِكْرِ كَيْفَ يَتَفَرَّغُ لِاسْتِمَاعِ كَلَامِ الْغَيْرِ.
سزاوار به شأن علی علیه السلام این  است که هنگام نماز ، غرق به یا د خدا باشد ، ظاهر ا هر که این وضعیت را داشته باشد فرصت برای گوش کردن کلام دیگری و فهماندن او راندارد . لذا خداوند متعال فرمودند :همانان که خدا را [در همه احوال‏] ایستاده و نشسته، و به پهلو آرمیده یاد مى ‏کنند، و در آفرینش آسمان‌ها و زمین مى ‏اندیشند
التفسير الكبير ج12 ص386 المؤلف: أبو عبد الله محمد بن عمر بن الحسن بن الحسين التيمي الرازي الملقب بفخر الدين الرازي خطيب الري (المتوفى: 606هـ)، الناشر: دار إحياء التراث العربي - بيروت، الطبعة: الثالثة - 1420 هـ .
شبهات آیه ولایت
نقد و بررسی شبهه
امام علی علیه السلام داراى آنچنان توانمندى روحى و معنوى هست که به آسانى مى ‏تواند دو عبادت نماز و زکات را همراه با یکدیگر و بدون کاستى در حضور قلب و اخلاص انجام دهد و آنجا که امور شخصى و مادى مطرح است ، همان مقام معنوى خویش را حفظ کند و درد جسمى ، آنان را از حالت « وصال » و « مقام فناء» خارج نگرداند.
برخی گفته‌اند که وقتی ( اگر سند این روایت درست باشد ) تیر را از پای حضرت خارج ساختند، حضرت متوجه نشد . این معنا درست نیست.  خارج نمودن تیر و تکان نخوردن حضرت به این معنا نیست که حضرت متوجه خروج تیر و درد حاصل از آن نبود . اگر اینطور باشد که دلالت بر نقص علم و آگاهی حضرت می‌کند . ایشان متوجه بود ؛ ولی با توجه به خداوند و ارتباط معنوی با مبدا هستی آنچنان قدرتی در خویش احساس می نمود که می‌ توانست به راحتی درد تیر را تحمل کند و آنچنان لذتی می‌برد که رنج و درد حاصل از تیر برایش آسان می نمود و این باز حاصل همان مقام جمعی و اقتدار ولایی حضرت علیه السلام می ‌باشد .
شنیدن صدای سائل و به کمک او پرداختن ، توجه به خویشتن نیست ؛ بلکه عین توجه به خداست . علی علیه السلام  در حال نماز از خود بیگانه بود نه از خدا و می‌دانیم بیگا نگی از خلق خدا بیگانگی از خداست . پرداختن زکات در حال نماز انجام عبادت در ضمن عبادت است نه انجام یک عمل مباح در ضمن عبادت . آنچه با روح عبادت سازگار نیست ، توجه به مسائل مربوط به زندگی مادی و شخصی است ؛ اما توجه به آنچه در مسیر رضای خداست کاملا با روح عبادت سازگار است . علاوه بر این، معنای غرق شدن در توجه به خدا این نیست که انسان بی اختیار احساس خود را از دست بدهد ؛ بلکه با اراده خویش توجه خود را از آنچه در راه خدا و برای خدا نیست برمی‌گیرد .
آلوسى در این مورد مى ‌نویسد : همین سؤال را از ابن جوزى پرسیدند ، او در پاسخ ، این دو بیت شعر را خواند :
يسقي ويشرب لا تلهيه سكرته .......... عن النديم ولا يلهو عن الناس
أطاعه سكره حتى تمكن من    .......... فعل الصحاة فهذا واحد الناس

نوشید و مى‌نوشاند و مستى ، او را از توجّه به ساقى باز نمى‌دارد و از مردم غافل نمى‌سازد . مستى او در اختیار اوست تا جایى که توانسته همانند انسان هاى هوشیار عمل کند ؛ پس او یگانه و منحصر به فرد از این مردم است .
الآلوسی البغدادی ، العلامة أبی الفضل شهاب الدین السید محمود ( متوفای1270هـ ) ، روح المعانی فی تفسیر القرآن العظیم والسبع المثانی ، ج6 ، 169،  ناشر : دار إحیاء التراث العربی – بیروت .
شبهات آیه ولایت
اگر دادن زکات در رکوع مصداق فعل کثیر بود ،  چرا خداوند در این آیه از زکات دادن درحال رکوع تکریم و تمجید نموده است ، و اگر این عمل نشانه غفلت و بى خبرى از ذکر خدا بود نباید به عنوان یک رفتار و سلوک الهی تلقی شده و امتیازات مهمی الهی را که مقام ولایت  و امامت باشد ، در قبال آن بدهد . رسول خدا (صلی الله علیه وآله) در حال نماز از عائشه منگوش گرفت: اگر اشاره کردن به سائل برای گرفتن انگشتر ،‌ منافی با حالت خشوع و ذکر در نماز باشد ، باید گفت که در بعضی از نماز‌های، رسول خدا صلی الله علیه وآله خشوع و انقطاع کامل وجود نداشته است ؛ زیرا مطابق برخی روایات صحیح السند که در منابع اهل سنت وجود دارد ، پیامبر صلی الله علیه وآله در حال نماز، مشغول کار های دیگر هم بوده است که به برخی از ین روایات اشاره می گردد .
382 - حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، قَالَ: حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ أَبِي النَّضْرِ مَوْلَى عُمَرَ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ عَائِشَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، أَنَّهَا قَالَتْ: «كُنْتُ أَنَامُ بَيْنَ يَدَيْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرِجْلاَيَ، فِي قِبْلَتِهِ فَإِذَا سَجَدَ غَمَزَنِي، فَقَبَضْتُ رِجْلَيَّ، فَإِذَا قَامَ بَسَطْتُهُمَا»
عائشه گفته است من بین دو دست رسول خدا بودم و هر دو پای من به سوی قبله رسول خدا بود ؛ وقتی پیامبر سجده می کرد پایم را منگوش می گرفت وقتی بلند می‌شد پایم را دوباره دراز می‌کردم
البخارى الجعفی، محمد بن إسماعیل ابوعبدالله (متوفای256هـ)، صحیح البخاری، ج1 ص 150 ،‌ ح375 ، تحقیق د. مصطفى دیب البغا، ناشر: دار ابن کثیر، الیمامة - بیروت، الطبعة: الثالثة، 1407 - 1987.
بی احترامی عایشه به پیامبر
و در روایت ديگري می‌نویسد :
514 - حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ حَفْصِ بْنِ غِيَاثٍ، قَالَ: حَدَّثَنَا أَبِي، قَالَ: حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، قَالَ: حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ، عَنِ الأَسْوَدِ، عَنْ عَائِشَةَ، ح قَالَ: الأَعْمَشُ، وَحَدَّثَنِي مُسْلِمٌ، عَنْ مَسْرُوقٍ، عَنْ عَائِشَةَ، ذُكِرَ عِنْدَهَا مَا يَقْطَعُ الصَّلاَةَ الكَلْبُ وَالحِمَارُ وَالمَرْأَةُ، فَقَالَتْ: شَبَّهْتُمُونَا بِالحُمُرِ وَالكِلاَبِ، وَاللَّهِ «لَقَدْ رَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي وَإِنِّي عَلَى السَّرِيرِ بَيْنَهُ وَبَيْنَ القِبْلَةِ مُضْطَجِعَةً، فَتَبْدُو لِي الحَاجَةُ، فَأَكْرَهُ أَنْ أَجْلِسَ، فَأُوذِيَ النَّبِيَّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَأَنْسَلُّ مِنْ عِنْدِ رِجْلَيْهِ»
عائشه نقل می کند که که رسول خدا نماز می خوند ومن نزدیک پیامبر وقبله او  خابیده بودم از برای من حاجتی پیش آمد ، مایل به نشستن نبودم ، رسول خدا مرا اذیت می کرد ومن از نزدیک پاهای حضرت فرار کردم
البخاری الجعفی ، محمد بن إسماعیل أبو عبدالله (متوفای256هـ) ، صحیح البخاری ، ج1 ص 192،  ح514 ، ،کتاب الصلاة، ب 105  باب مَنْ قَالَ لاَ یَقْطَعُ الصَّلاَةَ شَىْءٌ  ،  تحقیق د. مصطفى دیب البغا ، ناشر : دار ابن کثیر ، الیمامة - بیروت ، الطبعة : الثالثة ، 1407 - 1987 .
عایشه و توهین به پیامبر
ابن رجب حنبلی در شرح صحیح بخاری می ‌نویسد ‌:
حدثنا سوار بن عبد الله ثنا المعتمر یعنی ابن سلیمان سمعت عبید الله ذکر عن أبی النضر سالم عن أبی سلمة بن عبد الحی عن عائشة قالت : کنت أکون نائمة ورجلای بین یدی رسول الله  وهو یصلی من اللیل ، فإذا أراد أن یسجد ضرب رجلی فقبضتها فیسجد .واستدل بالحدیث على أن مس النساء بغیر شهوة لا ینقض الطهارة ، کما هو قول مالک وأحمد فی ظاهر مذهبه . ومن یقول : إن المس لا ینقض بکل حال ، کما یقول أبو حنیفة وأحمد فی روایة عنه.
ابن رجب البغدادی ، زین الدین أبی الفرج عبد الرحمن ابن شهاب الدین (متوفای795هـ) ، فتح الباری فی شرح صحیح البخاری ، ج 2   ص 729 ، تحقیق : أبو معاذ طارق بن عوض الله بن محمد ، ناشر : دار ابن الجوزی - السعودیة / الدمام ، الطبعة : الثانیة ، 1422هـ .
رسول خدا (صلي الله عليه وآله) أُمامة بنت ابوالعاص را در حال نماز روی شانه خود سوار کرد :
همچنین مسلم نیشابوری نقل می‌کند که رسول خدا امامة بنت أبی العاص را در حال نماز روی شانه‌های خود سوار می‌کرد :
عَنْ أَبِی قَتَادَةَ الأَنْصَارِیِّ، قَالَ رَأَیْتُ النَّبِیَّ صلى الله علیه وسلم یَؤُمُّ النَّاسَ وَأُمَامَةُ بِنْتُ أَبِی الْعَاصِ وَهْىَ ابْنَةُ زَیْنَبَ بِنْتِ النَّبِیِّ صلى الله علیه وسلم عَلَى عَاتِقِهِ فَإِذَا رَکَعَ وَضَعَهَا وَإِذَا رَفَعَ مِنَ السُّجُودِ أَعَادَهَا .
ابی قتاده گفته است که رسول خدارا دیدم که مردم را امامت می کرد ، اُمامه دختر ابی عاص که  فرزند زینب دختر رسول خدا صلی الله علیه وآله بود،  بر شانه رسول خدا بود وقتی رکوع می کرد به زمین می گذاشت ووقتی بلند می شد دوباره بلند می کرد .
النیسابوری ، مسلم بن الحجاج أبو الحسین القشیری ( متوفای261هـ ) ، صحیح مسلم ، ج 2 ص73، ح 1100، محمد فؤاد عبد الباقی ، ناشر : دار إحیاء التراث العربی - بیروت .
بخاری در صحیح خود می‌نویسد :
516 - حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، قَالَ: أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنْ عَامِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ، عَنْ عَمْرِو بْنِ سُلَيْمٍ الزُّرَقِيِّ، عَنْ أَبِي قَتَادَةَ الأَنْصَارِيِّ، «أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُصَلِّي وَهُوَ حَامِلٌ أُمَامَةَ بِنْتَ زَيْنَبَ بِنْتِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، وَلِأَبِي العَاصِ بْنِ رَبِيعَةَ بْنِ عَبْدِ شَمْسٍ فَإِذَا سَجَدَ وَضَعَهَا، وَإِذَا قَامَ حَمَلَهَا»
رسول اکرم صلی الله علیه و آله و سلم در حال نماز بود و أمامة، نوه خودش را از دخترش زینب از داماش أبی العاص بن ربیع، خیلی دوست داشت و روی شانه خود می ‌گرفت و می‌ایستاد و وقتی سجده می‌کرد، آن دختر را روی زمین می‌گذاشت و سجده می‌کرد و باز هنگام بلند شدن، بچه را بغل می‌ کرد و می‌ایستاد.
البخاری الجعفی ، محمد بن إسماعیل أبو عبدالله (متوفای256هـ) ، صحیح البخاری ، ج1، ص131، ح516، کتاب الصلاة ، تحقیق د. مصطفى دیب البغا ، ناشر : دار ابن کثیر ، الیمامة - بیروت ، الطبعة : الثالثة ، 1407 – 1987؛النیسابوری ، مسلم بن الحجاج أبو الحسین القشیری (متوفای261هـ) ، صحیح مسلم ، ج1، ص73، ح1099، کتاب المساجد و مواضع الصلاة، تحقیق : محمد فؤاد عبد الباقی ، ناشر : دار إحیاء التراث العربی - بیروت .
در سنن ابی داود نیز آمده است :
920 - حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ خَلَفٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْأَعْلَى، حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ يَعْنِي ابْنَ إِسْحَاقَ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ، عَنْ عَمْرِو بْنِ سُلَيْمٍ الزُّرَقِيِّ، عَنْ أَبِي قَتَادَةَ، صَاحِبِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «بَيْنَمَا نَحْنُ نَنْتَظِرُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِلصَّلَاةِ فِي الظُّهْرِ، أَوِ الْعَصْرِ، وَقَدْ دَعَاهُ بِلَالٌ لِلصَّلَاةِ، إِذْ خَرَجَ إِلَيْنَا وَأُمَامَةُ بِنْتُ أَبِي الْعَاصِ بِنْتُ ابْنَتِهِ عَلَى عُنُقِهِ، فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مُصَلَّاهُ وَقُمْنَا خَلْفَهُ، وَهِيَ فِي مَكَانِهَا الَّذِي هِيَ فِيهِ»، قَالَ: «فَكَبَّرَ فَكَبَّرْنَا»، قَالَ: «حَتَّى إِذَا أَرَادَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يَرْكَعَ، أَخَذَهَا فَوَضَعَهَا، ثُمَّ رَكَعَ وَسَجَدَ، حَتَّى إِذَا فَرَغَ مِنْ سُجُودِهِ، ثُمَّ قَامَ، أَخَذَهَا فَرَدَّهَا فِي مَكَانِهَا، فَمَا زَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَصْنَعُ بِهَا ذَلِكَ فِي كُلِّ رَكْعَةٍ حَتَّى فَرَغَ مِنْ صَلَاتِهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ»
منتظر بودیم که رسول اکرم صلی علیه وآله بیاید و نماز ظهر و عصر را بخوانیم ، بلا آن حضرت را برای اقامه نماز صدا زد ، آن حضرت در حالی به سوی ما آمد که امامه دختر ابی العاص را روی گردن خود گذاشته بود و بر مصلای خود ایستاد و ما هم پشت سر او ایستادیم و آن دختر نیز هنوز پشت گردن پیامبر صلی علیه وآله بود. رسول اکرم صلی علیه وآله‌ تکبیر گفت و ما هم تکبیر گفتیم؛ تا آنجا که وقتی رسول اکرم صلی علیه وآله‌ خواست رکوع کند، دختر را گرفت و پائین گذاشت و سپس رکوع و سجود را انجام داد، وقتی سجده‌اش تمام شد، دختر را برداشت و روی گردن خود گذاشت . رسول رسول خدا صلی علیه وآله‌ در تمام رکعات نماز خود اینکار را انجام می‌داد.
السجستانی الأزدی ، سلیمان بن الأشعث أبو داود (متوفای 275هـ) ، سنن أبی داود ، ج1، ص209،  تحقیق : محمد محیی الدین عبد الحمید ، ناشر : دار الفکر .البانی این روایت را دارای سند خوب می داند :و إسناده جید بهترین اسناد را دارد.ألبانی ، محمد ناصر (متوفای1420هـ) ، إرواء الغلیل ، ج2، ص108، تحقیق : إشراف : زهیر الشاویش ، ناشر : المکتب الإسلامی - بیروت - لبنان ، الطبعة : الثانیة ، 1405 - 1985 م .
حال این پرسش مطرح می گردد که آیا این کار رسول خدا مصداق عمل کثیر نیست ؟ و با اصل حضور و خشوع در نماز منافات ندارد ؟ در حالی که نماز ، امیرالمؤمنین علیه السلام نماز مستحبی بوده ؛ ولی نماز رسول رسول خدا صلی الله علیه وآله نماز واجب بود . نماز مستحبی را در حال حرکت هم می‌توان خواند . اگر حمل کودک در نماز واجب ایرادی ندارد ، قطعا اشاره که کمتر از حمل است  در نماز مستحبی هم ایرادی ندارد .
رسول خدا (صلی الله علیه وآله) امام حسین و امام حسین (علیهم السلام) را در حال سجده بر پشت خود سوار می‌کرد :
احمد بن حنبل حدیثی را نقل می کند که رسول خدا امام حسن وحسین را در نماز حمل می کرد :
10659 - حَدَّثَنَا أَسْوَدُ بْنُ عَامِرٍ، حَدَّثَنَا كَامِلٌ، وَأَبُو الْمُنْذِرِ، حَدَّثَنَا كَامِلٌ، قَالَ: أَسْوَدُ، قَالَ: أَخْبَرَنَا الْمَعْنَى عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ: كُنَّا نُصَلِّي مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْعِشَاءَ، فَإِذَا سَجَدَ وَثَبَ الْحَسَنُ وَالْحُسَيْنُ عَلَى ظَهْرِهِ، فَإِذَا رَفَعَ رَأْسَهُ، أَخَذَهُمَا بِيَدِهِ مِنْ خَلْفِهِ أَخْذًا رَفِيقًا، فَيَضَعُهُمَا عَلَى الْأَرْضِ، فَإِذَا عَادَ عَادَا، حَتَّى قَضَى صَلَاتَهُ، أَقْعَدَهُمَا عَلَى فَخِذَيْهِ، قَالَ: فَقُمْتُ إِلَيْهِ، فَقُلْتُ: يَا رَسُولَ اللَّهِ، أَرُدُّهُمَا، فَبَرَقَتْ بَرْقَةٌ، فَقَالَ لَهُمَا: «الْحَقَا بِأُمِّكُمَا» . قَالَ: فَمَكَثَ ضَوْؤُهَا حَتَّى دَخَلَا
وقتی با رسول اکرم صلی الله علیه و آله و سلم  نماز عشاء می‌خواندیم ، هنگامی که رسول اکرم صلی الله علیه و آله و سلم  به سجده می‌رفت ، امام حسن علیه السلام و امام حسین علیه السلام  می‌آمدند و پشت رسول اکرم  صلی الله علیه و آله و سلم  سوار می‌شدند ، وقتی پیامبر صلی الله علیه و سلم  از سجده بلند می‌شد ، آن دو را آرام می‌گرفت و روی زمین می‌گذاشت و وقتی پیامبر صلی الله علیه و سلم  دوباره به سجده بر می‌گشت ،‌ آن دو نیز پشت پیامبر صلی الله علیه و سلم  سوار می‌شدند ؛ تا اینکه نماز رسول اکرم  صلی الله علیه و آله و سلم  تمام شد و آن دو را روی زانویش نشاند و سپس دستور داد که آن دو را به مادرشان تحویل دهند .
الشیبانی ، أحمد بن حنبل أبو عبدالله ( متوفای241هـ ) ، مسند أحمد بن حنبل ، ج2، ص513 ، ح10669 ، ناشر : مؤسسة قرطبة – مصر .حاکم نیشابوری با نقل این حدیث ، می‌گوید :هذا حدیث صحیح الإسناد .النیسابوری ، محمد بن عبدالله أبو عبدالله الحاکم (متوفای405 هـ) ، المستدرک على الصحیحین ، ج3، ص167، تحقیق : مصطفى عبد القادر عطا ، ناشر : دار الکتب العلمیة - بیروت ، الطبعة : الأولى ، 1411هـ - 1990م .
فضائل امام حسین
در آوردن کفش در حال نماز :
ابوبکر جصاص در احکام القران می‌نویسد :
وَقَدْ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَخْبَارٌ فِي إبَاحَةِ الْعَمَلِ الْيَسِيرِ فِيهَا فَمِنْهَا أَنَّهُ خَلَعَ نَعْلَيْهِ فِي الصَّلَاةِ وَمِنْهَا أَنَّهُ مَسَّ لِحْيَتَهُ وَأَنَّهُ أَشَارَ بِيَدِهِ
از رسول خدا صلی الله علیه وآله روایت شده در مباح بودن عمل کم در نماز ؛
1- پیامبر صلی علیه وآله در نماز نعلین را در می آورد ؛
2- لحیه اش را مسح می کرد .
3- با دستش اشاره می کرد .

الجصاص ، أحمد بن علی الرازی أبو بکر (متوفای370هـ) ، أحکام القرآن ، ج4 ص102 ، تحقیق : محمد الصادق قمحاوی ، ناشر : دار إحیاء التراث العربی - بیروت – 1405هـ.
رسول خدا (صلي الله عليه وأله) و صحابه در حال نماز انگشترش را درآوردند :
جصاص در این باره روایتی را نیز نقل می‌کند :
أن النبى (صلى الله عليه وسلم) خلع خاتمه، فخلعوا خواتيمهم وأنه خلع نعليه فى الصلاة، فخلعوا نعالهم
رسول خدا صلی علیه وآله‌ انگشترش را در می آورد پس اصحاب انگشترهایش را در می آوردند ، رسول خدا نعلینش را در نماز در می آورد پس اصحاب نعلین ایش را در می آوردند .
إبن بطال البکرى القرطبی، ابوالحسن علی بن خلف بن عبد الملک (متوفای449هـ)، شرح صحیح البخاری، ج10 ص 346 ، تحقیق: ابوتمیم یاسر بن إبراهیم، ناشر: مکتبة الرشد - السعودیة / الریاض، الطبعة: الثانیة، 1423هـ - 2003م.
نتیجه :
دادن انگشتر به سائل در حال نماز ، هیچ ایرادی ندارد و مخالف خضوع و خشوع در نماز نیست .

1- رعایت ادب اسلامی و رسم الخط فارسی ضروری است
2-برای استفاده از مزایای خاص سایت پیشنهاد میشود وارد شوید و نظر خود را ارسال نمایید