نقل به معنا در صحیح بخاری+سند

 یکی از دلایل عدم اعتماد به احادیث بخاری این است که ایشان احادیث را نقل به معنا کرده است و با همان الفاظی که بخاری از ناقلان احادیث شنیده نقل نشده است.خطیب بغدادی در این مورد از خود بخاری نقل می کند که:
وَقَالَ أبو عبد الله سمعت أبا عمر وأحمد بن محمد بن عمر المقرئ، يقول: سمعت أبا محمد عبد الله بن محمد بن عمر الأديب، يقول: سمعت أحيد بن أبي جعفر والي بخارى، يقول: قَالَ محمد بن إسماعيل يوما: رب حديث سمعته بالبصرة كتبته بالشام، ورب حديث سمعته بالشام كتبته بمصر. قَالَ: فقلت له يا أبا عبد الله بكماله؟ قَالَ: فسكت.
من حدیث های فراوانی را در بصره شنیده ام و در شام نوشته ام و حدیث های فراوانی را در شام شنیده ام و در مصر نوشته ام .از او پرسیدند: یا ابا عبدالله! آیا این احادیث کامل نوشته شده است؟
بخاری در جواب ساکت شد و چیزی نگفت.
تاریخ بغداد ج2 ص322 المؤلف: أبو بكر أحمد بن علي بن ثابت بن أحمد بن مهدي الخطيب البغدادي (المتوفى: 463هـ)، المحقق: الدكتور بشار عواد معروف، الناشر: دار الغرب الإسلامي - بيروت، الطبعة: الأولى، 1422هـ - 2002 م، عدد الأجزاء: 16
ابن حجر نیز می گوید:
ازعجایب و نوادری که در صحیح بخاری واقع شده این است که در این کتاب حدیث با سندی نقل شده  و همان حدیث با همان سند اما با الفاظ و متن دیگر در قسمت دیگری از کتاب نقل شده است. نمونه آن در حدیث سحرالنبی(صلی الله علیه وآله) به چشم می خورد:
وَهَذَا مِنْ نَوَادِرِ مَا وَقَعَ فِي الْبُخَارِيِّ أَنْ يَخْرُجَ الْحَدِيثُ تَامًّا بِإِسْنَادٍ وَاحِدٍ بِلَفْظَيْنِ
فتح الباری ج10 ص227 المؤلف: أحمد بن علي بن حجر أبو الفضل العسقلاني الشافعي، الناشر: دار المعرفة - بيروت، 1379، رقم كتبه وأبوابه وأحاديثه: محمد فؤاد عبد الباقي، قام بإخراجه وصححه وأشرف على طبعه: محب الدين الخطيب، عليه تعليقات العلامة: عبد العزيز بن عبد الله بن باز، عدد الأجزاء: 13
با تتبع و بررسی به دست خواهد آمد که در صحیح بخاری روش نقل به معنا در حدیث های زیادی واقع گردیده است و آنچه ابن حجر بیان کرده از باب مثال است نه بیان انحصار .
با این وضع کتابی که در طول 16 سال به شکلی که خود مولف بدان اعتراف دارد تالیف شود و حدیثی در شهری شنیده شده و پس از مدتی در شهر دیگر نوشته شود تا چه حد می تواند مورد اعتماد باشد؟؟؟
زیرا مسلما در این مدت و فاصله الفاظ حدیث فراموش شده و جای خود را به الفاظ دیگر خواهد داد و با اصطلاح حدیث نقل به معنا خواهد گردید در این صورت است که مطالب حدیث موقعیت خود را از دست می دهد  و احتمال از بین رفتن نکات و دقائقی که در متن اولی حدیث بوده بیشتر می گردد از این جاست که ما موضوع نقل به معنا بودن صحیح بخاری را یکی از علل ضعف احادیث آن کتاب به شمار می آوریم.
 
حسین احمدی
دیدگاه کاربران

در حال حاضر دیدگاهی برای این مطلب ارسال نشده است. اولین نفری باشید که دیدگاه خود را ثبت می کند.

ارسال دیدگاه

لطفا پیش از ارسال نظر، خلاصه قوانین زیر را مطالعه کنید: فارسی بنویسید و از کیبورد فارسی استفاده کنید. بهتر است از فضای خالی (Space) بیش‌از‌حدِ معمول، شکلک یا ایموجی استفاده نکنید و از کشیدن حروف یا کلمات با صفحه‌کلید بپرهیزید. نظراتی که شامل فحش، ناسزا و توهین به افراد، گروه، دین و مذاهب باشد حذف می شوند.

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *